علیرضا تابش امروز ۱۳ آبان ۱۴۰۵ در اولین یاداشتش به عنوان دبیر چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر ضمن قدردانی از همه دبیران ادوار جشنواره فیلم فجر، مدیران، هنرمندان، همکاران اجرایی و سینماگرانی که در شکل‌گیری، استمرار و ارتقای این رویداد نقش داشته‌اند، «فجر» را آینه ایران، روایتگر زندگی و چشم‌انداز آینده سینمای ملی عنوان کرد.
به گزارش اداره کل روابط عمومی سازمان سینمایی، در یادداشت علیرضا تابش آمده است: ایران عزیز ، سرزمینی ریشه‌دار در تاریخ و تمدن، با فرهنگی غنی و رنگارنگ و برخوردار از تنوعی کم‌نظیر در اقوام، زبان‌ها، آیین‌ها، باورهای دینی و تجربه‌های اجتماعی است. این سرزمین را نمی‌توان در یک تصویر محدود یا روایتی یک‌سویه خلاصه کرد. ایران، مجموعه‌ای زنده و پویا از فرهنگ‌ها، خاطره‌ها، آرزوها، امیدها و نگرانی‌های مردمانی است که با وجود تفاوت‌هایشان، در پیوندی تاریخی و تمدنی، هویت مشترک ایرانی را شکل داده‌اند.
ایران اسلامی با پشتوانه تمدنی و تاریخی خود، همواره از ظرفیت‌های فرهنگی متنوعی برخوردار بوده است. این تکثر، نه حاشیه هویت ملی، بلکه بخشی از سرمایه ارزشمند آن است. سینمای ایران نیز زمانی می‌تواند آیینه‌ای صادق و اثرگذار از این سرزمین باشد که این رنگارنگی را بازتاب دهد؛ از زندگی در شهرهای بزرگ تا روستاها و مناطق دوردست، از نسل‌های مختلف تا اقوام و فرهنگ‌های گوناگون و از تجربه‌های متنوع اجتماعی تا ارزش‌ها و آرمان‌های مشترک ملی.
سینما فرصتی برای دیدن یکدیگر، شنیدن روایت‌های متفاوت و شناخت عمیق‌تر جامعه است. سینمای ملی، سینمایی نیست که تنها یک تصویر از ایران ارائه کند؛ بلکه باید بتواند با احترام به تنوع تجربه‌های انسانی و اجتماعی، وجوه گوناگون زندگی ایرانیان را روایت کند.
جنگ تحمیلی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی، بار دیگر اهمیت تعلق سرزمینی و همبستگی ملی را در حافظه تاریخی ما برجسته کرد. در چنین بزنگاه‌هایی، ایران و آینده آن، با همه تنوع دیدگاه‌ها و تفاوت سلیقه‌ها، موضوعی مشترک و ارزشمند برای همه ایرانیان است. فرهنگ و هنر می‌توانند در تقویت این پیوند نقش‌آفرین باشند؛ نه با نادیده گرفتن تفاوت‌ها و مسائل جامعه، بلکه با فراهم کردن زمینه گفت‌وگو، درک متقابل و بازتاب تجربه‌های مشترک و متفاوت مردم.
سینما، افزون بر کارکرد سرگرم‌کننده و نشاط‌آفرین خود، رسانه‌ای برای ثبت حافظه جمعی و روایت تجربه‌های انسانی و اجتماعی است؛ رسانه‌ای که می‌تواند امیدها، رنج‌ها، مقاومت‌ها و آرزوهای یک ملت را بازتاب دهد. در این میان، تجربه تاریخی سینمای ایران در دوران هشت سال دفاع مقدس اهمیت ویژه‌ای دارد. در روزهایی که شهرها زیر بمباران و موشک‌باران قرار داشتند، سالن‌های سینما و جشنواره فیلم فجر به حیات خود ادامه دادند و مردم و هنرمندان، با وجود دشواری‌های آن سال‌ها، پیوند خود را با سینما حفظ کردند. سینمای دفاع مقدس نیز از دل همان تجربه تاریخی متولد شد، رشد کرد و به بخشی ماندگار از میراث فرهنگی و هنری ایران تبدیل شد.
این تجربه نشان می‌دهد که حیات فرهنگی جامعه بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی مردم است و نباید در شرایط دشوار متوقف شود. سینما باید بتواند با نگاهی انسانی، مسئولانه و هنرمندانه، واقعیت‌های جامعه را ببیند و روایت کند.
چهل‌وپنجمین جشنواره ملی فیلم فجر در چنین شرایطی برگزار می‌شود؛ رویدادی که چهار دهه و نیم از حیات فرهنگی و هنری کشور را پشت سر گذاشته و خود بخشی از تاریخ سینمای معاصر ایران است. جشنواره‌ای که در بستر تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی کشور، از دوران جنگ و سازندگی تا دوره‌های مختلف توسعه فرهنگی و تحولات پرشتاب رسانه‌ای، مسیر خود را ادامه داده و با تلاش نسل‌های مختلف سینماگران و همراهی مردم، به نهادی شناخته‌شده در عرصه فرهنگ و هنر کشور تبدیل شده است.
فجر صرفاً یک جشنواره سینمایی نیست؛ مهم‌ترین رویداد هنری سال کشور و فرصتی برای گردهمایی سینماگران، مخاطبان، منتقدان، رسانه‌ها و علاقه‌مندان فرهنگ و هنر ایران است. اهمیت این رویداد در پیوند آن با حافظه جمعی مردم و جایگاهی است که طی سال‌ها در زندگی فرهنگی جامعه پیدا کرده است.
پذیرش مسئولیت دبیری جشنواره در چنین شرایطی، تصمیمی بود که با تأمل و توجه به دشواری‌ها و انتظارات موجود اتخاذ کردم. از اعتماد جناب آقای دکتر رائد فریدزاده رئیس محترم سازمان سینمایی سپاسگزارم و امیدوارم با بهره‌گیری از تجربه‌های ارزشمند گذشته و مشارکت و همفکری اهالی سینما، بتوانیم این دوره را در شأن نام و جایگاه جشنواره ملی فیلم فجر برگزار کنیم.
چنان‌که حکیم ابوالقاسم فردوسی سروده است:
بکوشیم و فرجام کار آن بود
که فرمان و رای جهانبان بود
در اینجا لازم می‌دانم از همه دبیران ادوار جشنواره فیلم فجر، مدیران، هنرمندان، همکاران اجرایی و سینماگرانی که در شکل‌گیری، استمرار و ارتقای این رویداد نقش داشته‌اند، قدردانی کنم. هر دوره، متناسب با شرایط و اقتضائات زمانه خود، بخشی از این میراث را ساخته و به نسل بعد سپرده است. به‌ویژه از هنرمند ارجمند جناب آقای منوچهر شاهسواری که در دو دوره گذشته مسئولیت سنگین دبیری جشنواره را بر عهده داشتند و برای استمرار و برگزاری آن تلاش کردند، سپاسگزارم.
جشنواره فیلم فجر حاصل تلاش یک فرد یا یک دوره نیست؛ میراث مشترک چندین نسل از سیاستگذاران، مدیران، هنرمندان ، صنوف سینمایی و علاقه‌مندان سینمای ایران است.
امروز، در آستانه چهل‌وپنجمین دوره جشنواره، بیش از هر زمان دیگری باید به آینده اندیشید. تجربه تاریخی نشان داده است که پویایی سینمای ایران مرهون نسل‌هایی بوده که ضمن پاسداشت دستاوردهای گذشته، از مواجهه با تحولات تازه و طرح پرسش‌های جدید هراسی نداشته‌اند. سینمای ایران همپای تحولات اجتماعی و فناوری، در عرصه‌های گوناگون تولید، نمایش، پژوهش و دیپلماسی فرهنگی تغییر کرده و دستاوردهای ارزشمندی داشته است.
حفظ و ارتقای این جایگاه، بدون بازاندیشی، نوآوری و توجه به نیازهای امروز سینما و مخاطبان امکان‌پذیر نیست. تغییر ذائقه نسل‌های جدید، تحولات فناوری، گسترش سکوهای نمایش، ضرورت تقویت اقتصاد سینما و دگرگونی مناسبات تولید و توزیع آثار، ضرورت بازتعریف مسیر آینده را دوچندان کرده است. جشنواره باید در کنار پاسداشت میراث سینمای ایران، بستری برای شناسایی استعدادهای تازه، گفت‌وگوی نسل‌ها، معرفی تجربه‌های نو و اندیشیدن به آینده این هنر و صنعت باشد.
در چهل‌وپنجمین دوره می‌کوشیم با اتکا به تجربه گذشته و بهره‌گیری از نگاه‌های تازه، زمینه حضور و مشارکت طیف‌های متنوع سینمای ایران را فراهم کنیم. فجر متعلق به همه خانواده سینمای ایران است؛ از پیشکسوتان تا جوانان، از سینماگران باسابقه تا فیلم‌سازان تازه‌نفس، از صاحبان آثار و منتقدان تا سینماداران و مخاطبانی که استمرار حیات سینما به حضور و اعتماد آنان وابسته است.
اعتبار یک جشنواره تنها با تعداد آثار، جوایز یا تشریفات برگزاری سنجیده نمی‌شود. اعتماد سینماگران، کیفیت ارتباط با مخاطبان، شفافیت در تصمیم‌گیری‌ها، احترام به تنوع دیدگاه‌ها و فراهم آوردن فضایی برای گفت‌وگو نیز از شاخص‌های مهم اعتبار آن است. تقویت این مؤلفه‌ها می‌تواند به تحکیم سرمایه اجتماعی جشنواره و پیوند دوباره آن با بخش‌های مختلف جامعه سینمایی کمک کند.
فجر باید آینه‌ای از ایران باشد؛ در کنار ایران روزهای افتخار، باید ایران زندگی، تنوع، پرسش‌ها، دشواری‌ها، امیدها و آرزوهای مردم. ایران، سرزمینی که گذشته پرافتخارش پشتوانه حرکت به سوی آینده است و سینمایش می‌تواند روایتگر وجوه گوناگون این زندگی و تمدن باشد.
امیدوارم چهل‌وپنجمین جشنواره ملی فیلم فجر، با همراهی خانواده سینمای ایران و استقبال مردم، فرصتی برای تقویت همدلی، نشاط فرهنگی، اعتماد متقابل و گشودن افق‌هایی تازه پیش روی سینمای کشور باشد.
راه فردای سینمای ایران از مسیر اعتماد، نوآوری، گفت‌وگو و پرهیز از روزمرگی می‌گذرد. فجر باید با احترام به هنرمندان، در پیوند با مردم و با نگاه به آینده، چراغ این مسیر را روشن نگه دارد.